理想气体动理论
理想气体模型:分子视为质点(分子自身线度远小于分子间距),除碰撞外忽略分子间作用力;碰撞为完全弹性碰撞,忽略重力。
宏观状态参量:压强 p、体积 V、温度 T。
各向同性
\overline{v_x}=\overline{v_y}=\overline{v_z}=0
\overline{v^2_x}=\overline{v^2_y}=\overline{v^2_z}=\frac 1 3 \overline{v^2}
压强与温度
设分子质量为 m_0,分子数密度为 n=N/V。
平均平动动能:
\overline{E_t}=\frac 1 2m_0\overline{v^2}
p=\frac 1 3 n m_0 \overline{v^2}=\frac 2 3 n \overline{E_t}
由 p=nkT 得
\overline{E_t}=\frac 3 2 kT
方均根速率:
\sqrt{\overline{v^2}}=\sqrt{\frac {3kT} {m_0}} = \sqrt{\frac {3RT} M}=\sqrt{\frac {3p} \rho}
其中 M 为摩尔质量,\rho 为气体质量密度。
理想气体状态方程:
pV=\nu RT=\frac m M RT
其中 \nu=m/M 为物质的量。
能量均分定理
常温下(忽略振动自由度):单原子分子 i=3;刚性双原子或线形多原子分子 i=5;非线形多原子分子 i=6。
每个二次型自由度的平均能量为 \frac 12kT,故单个分子的平均能量为
\overline{E}=\frac i 2 kT
一定量理想气体的内能为
U=N\overline{E}=\frac i 2 NkT=\frac i 2 \nu RT=\frac i 2 pV
内能只与温度有关:
\Delta U=\frac i2\nu R\Delta T
速率分布
速率分布函数:
f(v)=\frac1N\frac{dN}{dv}
因此
dN=Nf(v)dv
\frac{\Delta N}{N}=\int_{v_1}^{v_2}f(v)dv
\int_0^\infty f(v)dv=1
任意速率函数 g(v) 的平均值为
\overline{g(v)}=\int_0^\infty g(v)f(v)dv
三种统计速率:
- 最概然速率 v_p:f(v) 最大处的速率。
- 平均速率:\overline v=\int_0^\infty vf(v)dv。
- 方均根速率:v_{\rm rms}=\sqrt{\overline{v^2}}。
麦克斯韦速率分布
平衡态理想气体满足
f(v)=4\pi\left(\frac{m_0}{2\pi kT}\right)^{3/2}v^2e^{-\frac{m_0v^2}{2kT}}
对应的三种统计速率为
v_p=\sqrt{\frac{2kT}{m_0}}=\sqrt{\frac{2RT}{M}}
\overline v=\sqrt{\frac{8kT}{\pi m_0}}=\sqrt{\frac{8RT}{\pi M}}
v_{\rm rms}=\sqrt{\frac{3kT}{m_0}}=\sqrt{\frac{3RT}{M}}
大小关系:
v_p<\overline v<v_{\rm rms}
温度升高或摩尔质量减小时,分布峰向高速方向移动,曲线变宽、变低;曲线下面积始终为 1。
玻耳兹曼分布
平衡态下,粒子处于能量为 E 的状态的概率正比于
e^{-E/(kT)}
能量越高,粒子数越少。在恒温重力场中:
n=n_0e^{-\frac{Mgh}{RT}},\qquad p=p_0e^{-\frac{Mgh}{RT}}
分子的碰撞
平均碰撞频率
\bar Z =\frac {nV} {\triangle t} = n \pi d^2 \bar{u}
由麦克斯韦速率分布知: \bar{u} = \sqrt 2 \bar{v}
\bar Z =\sqrt 2 n \pi d^2 \bar{v}
平均自由程
\bar{\lambda} = \frac {\bar{v}} {\bar{Z}} = \frac 1 {\sqrt{2} \pi d^2 n} = \frac {kT} {\sqrt 2 \pi d^2 p}
真空度量
总结
统计概率思想计算
默认评论
Halo系统提供的评论